Thuật ngữ tiền mã hóa

Những khái niệm xuất hiện đi xuất hiện lại khi bạn đọc về tiền mã hóa, giải thích một lần cho xong — tổng cộng 107 mục, chia theo chủ đề. Mỗi mục không chỉ nói “từ này nghĩa là gì” mà nói “vì sao nó ảnh hưởng đến tiền của bạn”. Dùng ô tìm kiếm, hoặc nhảy thẳng tới một nhóm.

Đọc bằng tiếng Việt thì khác ở đâu

Phần lớn nội dung giải thích tiền mã hóa được viết cho thị trường Mỹ, và bản dịch mang theo cả giả định của nơi đó. Các định nghĩa ở trên xử lý ba khác biệt một cách có chủ ý:

• Từ dùng theo cách thị trường Việt Nam dùng. Một số từ giữ nguyên tiếng Anh vì đó là từ đang được dùng thật — Long, Short, funding, halving, maker, taker, stablecoin. Tự dịch chúng sẽ khiến bạn không tra được và không nói cùng ngôn ngữ với giao diện sàn.
• Quy định là quy định của Việt Nam. Nghị quyết 05/2025/NQ-CP mở thị trường thí điểm từ ngày 9 tháng 9 năm 2025 nhưng đến nay chưa có tổ chức nào được cấp phép, và trong giai đoạn thí điểm việc giao dịch giới hạn cho nhà đầu tư nước ngoài. Vì vậy các mục về sàn tập trung, KYC, travel rule hay đòn bẩy mô tả tình trạng thật, không mô tả một hệ thống bạn đang ở trong.
• Thuế là thuế Việt Nam. Tính như chứng khoán, tức 0,1% giá chuyển nhượng mỗi lần bán — trên giá bán, không trên lãi. Điều đó thay đổi cả cách đọc mục mua định kỳ và mục arbitrage.

Sáu mục nên đọc trước

Nếu bạn mới bắt đầu, sáu mục này cho lại nhiều nhất: vốn hóa thị trường, thanh khoản, chênh lệch mua–bán, cụm từ khôi phục, ví lưu ký và ví tự quản, và thuế tại Việt Nam. Đọc hết sáu mục đó là bạn đã đủ để đoán được một giao dịch sẽ suôn sẻ hay có vấn đề.

Muốn một mạch giải thích liền thay vì tra từng mục, xem kiến thức, hoặc bắt đầu từ cách mua bitcoin từ Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Có thiếu thuật ngữ nào không?

Chắc chắn có. 107 mục hiện tại đủ để đọc các trang trên website này và phần lớn tin tức trong ngành; các chỉ báo on-chain và thuật ngữ phái sinh ít gặp sẽ được bổ sung dần. Không tìm thấy từ bạn cần, hãy cho chúng tôi biết qua liên hệ.

Đây có phải bản dịch từ tiếng Anh không?

Không. Chúng được viết bằng tiếng Việt, và ở mọi chỗ mà quy định hay thực tế thị trường Việt Nam làm thay đổi ý nghĩa thực tế của một khái niệm thì khác biệt đó nằm ngay trong định nghĩa. Dịch nguyên định nghĩa của Mỹ sẽ ra một câu đúng về mặt trừu tượng nhưng gây hiểu sai khi áp vào đây.

Vì sao một số từ vẫn để tiếng Anh?

Vì đó là từ đang được dùng thật trong giao diện sàn và trong cách người giao dịch ở Việt Nam nói. “Vị thế mua” đặt trong một tiêu đề cột sẽ bị đọc thành mua giao ngay, còn “Long” thì không ai hiểu sai. Mọi từ có thể diễn đạt được bằng tiếng Việt đều đã được dịch.

Đây có phải lời khuyên đầu tư hay tư vấn thuế không?

Không, đây là nội dung giáo dục. Các mục liên quan đến thuế là thông tin chung tại tháng 8 năm 2026; khi ra quyết định hãy theo công bố mới nhất của Bộ Tài chính và cân nhắc hỏi chuyên gia. Xem miễn trừ trách nhiệm.